Via het Nationaal Park Brabantse Wouden is er zo'n 35.000€ ter beschikking in 2026 om samen met landbouwers aanvullende maatregelen te nemen voor de Geelgors. Stel je kandidaat voor 14 februari 2026 voor één van onderstaande maatregelen.
Er bestaan al veel kanalen die allerlei maatregelen ondersteunen. Zoals via de Vlaamse Landmaatschappij (VLM),  Agentschap Landbouw & Zeevisserij, VLIF NPI, Regionale Landschappen. Als je daarvoor in aanmerking komt worden deze kanalen eerst maximaal benut.

Aanplantingen kunnen zowel praktisch als administratief ondersteund worden door een Regionaal Landschap, zo kan u zich concentreren op uw bedrijfsvoering.

Heb je zelf mogelijke ideëen voor een maatregel, een innovatieve Geelgors(na)teelt, dan bekijken we graag of we die in aanmerking komt om uit te testen.

Selectiecriteria:

• Voorrang voor maatregelen in Geelgorsgebieden dat gemonitord worden (Meerbeek, Leefdaal, Korbeek-Dijle, Neerijse, Loonbeek).
• Maximumafstand tot gekende territoria is 250 m
• Voorrang aan permanente maatregelen zoals heggen, houtkanten, taluds, veldstruweel

Waar zitten die Geelgorzen in de Brabantse Wouden?  

Kleine landschapselementen als permanente structuren zijn het cruciale fundament in een geelgorshabitat. Het aanplanten ervan is een rechtstreekse quick-win voor meer geelgorsterritoria. Zo blijkt uit Nederlands onderzoek dat 1 km extra heg/houtkant, het aantal territoria met 1,8 tot 2,6 doet toenemen. Ook in de Brabantse Wouden leert de praktijk dat grote aanplantingen uit het verleden via VLM/RLD nu vol geelgorsterritoria zitten (zeer lokaal tot 40 territoria/100ha) en zo belangrijke kernpopulaties vormen.
Aanplantingen hoeven zeker niet groot of lang te zijn, 25 m heg of 10 m² veldstruweel kan al een broedende Geelgors huisvesten.

Aanplantingen worden volledig ondersteund door Agentschap Landbouw & Zeevisserij via VLIF NPI. VLIF NPI dekt enkel de investeringskost maar houdt geen rekening met oppervlakte- en inkomensverlies. Dit maakt het een grote drempel voor landbouwers die investeringen economisch moeten afwegen op langere termijn en een toekomstig inkomen op die oppervlakte verloren zien gaan. Omwille van deze reden worden aanplantingen vaak niet gerealiseerd. Aanplant van KLE kan daarom op een eenmalige premie rekenen van 3€/m² bovenop de realisatiekost. (berekend aan 1500€/ha inkomensverlies voor komende 20 jaar)

Concreet voorbeeld, u laat een heg planten van 100m, deze kost u 0€ en u ontvangt eenmalig 750€ inkomensverlies:
Een heg van 100m en 2,5 m breed, 4 plantjes per meter. Via VLIF NPI krijgt u tot 100 m x12,75€= 1275 € investeringskost terugbetaald. + 750 € (250m²*3€) eenmalige premie via Brabantse Wouden. 

Voorwaarden

• Actieve landbouwers volgens voorwaarden van VLIF
• Tot vijf jaar nadat de investeringssteun is uitbetaald, moet de investering verbonden blijven aan het bedrijf dat de steun heeft verkregen of de overnemer van dat bedrijf. De investering moet gedurende die periode in gebruik zijn en blijven door de landbouwer die op dat moment actief is op dat bedrijf.
• U moet de investering gedurende vijf jaar in stand houden en kan nadien enkel via vergunningsaanvraag verwijdert worden. 

Beheer:

• Het is sowieso een pluspunt dat een KLE ten gepaste tijde geschoren of in hakhout gezet wordt voor Geelgors.
• Na 5 jaar kan er eventueel een beheerovereenkomst met VLM afgesloten worden voor het onderhoud van de aanplant (1827€-2882 €/ha/jaar).
• Laat om de 25-50 m een ‘overstaander’ staan, een struik die je niet snoeit en pas volgende beheercyclus opnieuw snoeit. Zo ontstaan er kleine hoogteverschillen in de KLE die dienst doen als zang- en uitkijkpost voor de Geelgors.
• Hoe ruiger onder en naast de KLE hoe beter voor de Geelgors, dit zijn de plekjes waar hij zijn nest maakt en zich veilig voelt.

Ook deze vorm van KLE kunnen belangrijke hoekstenen zijn voor een Geelgorshabitat. Kleine dichte veldstruweelvlakjes kunnen dienst doen als broedgelegenheid en zangpost. Op overhoekjes of midden in percelen. Voordeel hiervan is dat deze minder oppervlakte hoeven in te nemen dan lange lijnvormige elementen en toch snel voor habitat en stapstenen zorgen.

Voorwaarden:

• Gemiddeld 3*3m tot 8*8 m breed, <100 m², met gras/ruigtebuffer van minimaal 2m rondom.
• De struiksoorten kunnen uitgroeien tot hun volledige grootte (gem. +-6m). Te gebruiken soorten zijn Meidoorn, Sleedoorn, Hondsroos, Rode kornoelje, eventueel aangevuld met andere inheemse laagblijvende soorten
• Actieve landbouwers volgens voorwaarden van VLIF
• Tot vijf jaar nadat de investeringssteun is uitbetaald, moet de investering verbonden blijven aan het bedrijf dat de steun heeft verkregen of de overnemer van dat bedrijf. De investering moet gedurende die periode in gebruik zijn en blijven door de landbouwer die op dat moment actief is op dat bedrijf.
• U moet de investering gedurende vijf jaar in stand houden.

Vergoeding:

• VLIF NPI 2,25 €/m² aanlegkost + eenmalige premie 3€/m²

Beheer:

• Terugsnoeien door beheerder indien nodig én wanneer de struiken hun volle grootte bereikt hebben (+-6 m). Of volledig in hakhout zetten wanneer deze grootte bereikt wordt

Heb je een talud midden in je perceel ‘in de weg’ liggen of langsheen je perceel. Geef deze de ruimte om duurzaam te kunnen blijven bestaan en laat er een Geelgors wonen. Dit zijn het soort microhabitats bij uitstek waar je de Geelgors kan vinden en waar hij zijn jongen kan groot krijgen.
We bekijken samen met jou op maat wat er moet gebeuren. In principe volstaat het 1-2 m zowel boven als onder de talud en op de uiteinden weg te blijven met grondbewerkingen en herbiciden. Zodanig dat de vegetatie op de talud alle kansen krijgt en de schouder niet ingeploegd wordt. Dit kan eenvoudig met lage paaltjes of op andere manieren aangegeven worden. De talud kan spontaan verwilderen of aangeplant worden met wat struweel.

Vergoeding:

Eenmalige premie: 3€/m²
Indien gecombineerd met aanplant: VLIF NPI zoals de aanplant acties hierboven.

Voorwaarden:

• Enkel de oppervlakte die niet reeds beschermd is als klein landschapselement op de Biologische Waarderingkaart telt hiervoor mee.  
• Neem de talud niet langer op als productieve teelt in je verzamelaanvraag maar als houtwal of heg of andere...
• De afgesproken bufferoppervlakte voor de talud blijft 20 jaar lang ongebruikt.

 Beheer:

• Op maat af te spreken van je bedrijfsvoering omliggende percelen en het soort vegetatie. Cyclisch (om de x-jaar) maaien/ snoeien/hakhout/…

Stoppelvelden na de oogst laten liggen tot volgend kalenderjaar. Zo kunnen er in het najaar granen en akkerkruiden groeien waar akkervogels van gebruik kunnen maken voor voedsel en dekking.  In de lente  en zomer potentieel geschikte broedplaatsen andere akkervogels en foerageerhabitat voor Geelgors.

De maatregel bestaat momenteel niet in klassieke landbouwbeleid of BO’s van VLM maar zijn heel waardevol. Deze maatregel strookt echter niet helemaal met waterkwaliteitmaatregelen waarbij verplicht een vanggewas moet ingezaaid worden bij teelten die voor 1 september geoogst worden. Daarom is stoppelbraak is enkel toepasbaar in gebiedstype 0.

Voorwaarden:

• Gebiedstype  0 voor teelten geoogst voor 1/09
   
• Pas de maatregel toe op een perceel waarop u een gewas oogst voor 1/9 (granen, vlas, koolzaad, erwten of veldbonen).
• Er is geen enkele bewerking of activiteit (herbicidebehandeling of mestgift) toegelaten op het perceel tussen de oogst tot en met 31/3 of 31/7 van het volgende kalenderjaar.
• Oogst het gewas zo hoog mogelijk om zo hogere stoppels te behouden
• Minimaal 20m breed en >15 are, tot +- 2ha

Vergoeding:

• 500 euro/ha voor winterstoppelbraak (aanhouden tot 31/3)
• 1500 euro/ha voor zomerstoppelbraak (aanhouden tot 31/7)

Maïsstoppel van korrelmaïs na de oogst laten liggen tot volgend kalenderjaar. Zo kan dit in de winter dienen voor akkervogels om voedsel en dekking te zoeken.  In de lente  en zomer potentieel geschikte broedplaatsen andere akkervogels en foerageerhabitat voor Geelgors.

Voorwaarden:

• Pas de maatregel toe op een perceel waarop u mais oogst voor 1/11.
• Er is geen enkele bewerking of activiteit (herbicidebehandeling of mestgift) toegelaten op het perceel tussen de oogst tot en met 31/3 of 31/7 van het volgende kalenderjaar.
• Oogst het gewas zo hoog mogelijk om zo hogere stoppels te behouden.
• Minimaal 20m breed en >15 are, tot +- 2ha

Vergoeding:

• 100 euro/ha voor winterstoppelbraak (aanhouden tot 31/3)
• 1500 euro/ha voor zomerstoppelbraak (aanhouden tot 31/7)

Wintervoedsel is een belangrijk aandachtspunt. Geelgorzen komen steeds vaker geclusterd in grote wintergroepen voor waar er voldoende voedsel beschikbaar is zoals niet geoogste percelen. Grote delen van het areaal zijn door intensivering niet meer geschikt om te overwinteren wegens een tekort aan wintervoedsel.

Voor overstaand graan worden graanstroken of hele percelen niet geoogst. Hoofzakelijk inzetbaar buiten beheergebieden VLM. Binnen de bestaande beheergebieden wordt al een BO faunavoedselgewas toegepast en staat er soms al heel wat oppervlakte overstaand graan. Indien er geen of beperkte spreiding is van de BO faunavoedselgewas (met kwalitatief graan) in een zone kan het wel een meerwaarde zijn om flexibel overstaand graan toe te passen. Deze kan eventueel een aanzet zijn tot een vaste BO faunavoedselgewas.

Voorwaarden:

• Pas de maatregel toe op een perceel Tarwe of Gerst.
• Graanstroken zijn gemiddeld minimaal 10m breed
• Tot +- 1 ha
• De graanstrook niet aanleggen langs hoog opgaande elementen, zoals gebouwen en bossen.
• Bij voorkeur wordt het graan behouden langs de zonzijde van houtige kleine landschapselementen.
• Oogst het graan niet en houd het overstaand graan zeker tot 31/3 van het volgende teeltjaar in stand. Of tot 31/7 in combinatie met zomerstoppelbraak.
• Er is geen enkele bewerking op het overstaand graan toegelaten op het perceel tussen 1/6 en 31/3 (of 31/7) van het volgende kalenderjaar.

Combinatie stoppelbraak of klassieke nateelt bij gedeeltelijke oogst

• Geoogste delen komen in aanmerking voor stoppelbraak vergoeding
• Of u past klassieke nateelt (Japanse haver aan te raden) en bewerkingen toe op het geoogste deel zonder extra vergoeding

Vergoeding:

• 1750 euro/ha overstaand graan (=>31/3)
•  + 1500 €/ha (optioneel) hetzelfde overstaand graan aanhouden tot 31/7 in combinatie met aanpalend zomerstoppelbraak 1500 €/ha (tot 31/7)

We zijn steeds op zoek naar geïnteresseerde landbouwers met grotere percelen ( 5 ha+) om een mozaïek van reguliere teelten (in stroken) en ecologische stroken gecombineerd toe te passen. 
Dit moet volledig op maat van het perceel en bedrijfsvoering uitgewerkt worden. 

De vergoeding staat in verhouding met het de hoeveelheid productieve teelt.
Voorwaarden

• Verplicht aandeel stoppels, kruidenstroken en luzerne
• Enkel oppervlakkige bodembewerkingen
• Luzerne niet maaien vóór begin van de bloei
• Gewassen mogen niet allemaal binnen 20 dagen worden geoogst.